duurzame-mode

Interview: “Een t-shirt van vijf euro kan niet”

Duurzaamheid en de modebranche gaan steeds beter samen. Maar waar de industrie er steeds meer prioriteit aan geeft, lijkt de consument zich weinig voor duurzaamheid te interesseren. Het blijkt een van de minst belangrijke aspecten tijdens het aankoopproces te zijn. Reden te meer om het onderwerp te blijven bespreken. Visual Movement gaat de komende tijd op zoek naar inspirerende modelabels om te vragen naar hun visie op duurzaamheid. Dit keer is het de beurt aan Alchemist by Caroline Mewe.

Alchemist bestaat inmiddels zo’n acht jaar. In die relatief korte tijd heeft eigenaar en ontwerpster Caroline Mewe de markt flink zien veranderen. Zeker als het op duurzaamheid aankomt. “Acht jaar geleden moest je biologische stoffen met een vergrootglas zoeken, de kledingstukken hadden bovendien nog helemaal geen comfort. Het was toen vooral allemaal heel erg ‘groen’, maar niet mooi.” Hoe groot is dat contrast met de huidige situatie, waarin ‘kartonachtig katoen’ volgens Mewe is geëvolueerd tot mooie, milieuvriendelijk geproduceerde stoffen, waarvan trendy kleding met goede pasvorm wordt gemaakt. “Die ontwikkeling gaat heel snel. Je ziet steeds meer mooie materialen op de markt komen. Naast bio-katoen is bijvoorbeeld ook de milieuvriendelijk geproduceerde viscosesoort Tencel in opkomst. Van deze kunstmatige vezel op natuurlijke basis worden prachtige stoffen gemaakt.” Mewe vervolgt: “Veel fabrieken zijn bovendien al gecertificeerd en bieden uit zichzelf biologische stoffen aan, ook dat was jaren terug wel anders. Duurzaamheid is een taal die steeds meer gesproken gaat worden”. Uiteindelijk zal het de standaard worden, verwacht Mewe.

Duurzaam vanaf het prille beginkleding-ontwerpster
“Wij willen kleding verkopen, waarin je je als vrouw zekerder en mooier voelt, dat is ons streven.” En dat kan prima samen met duurzaamheid, vindt Mewe. Dat het duurzaamheidsaspect is verankerd in de totale bedrijfsvoering van Alchemist blijkt wel uit de start van het Nederlandse label. Alchemist is toen al lid geworden van Made-By, een wereldwijd netwerk van bedrijven die streven naar standaardisering van duurzaamheid in de modebranche. Solidaridad heeft de organisatie in 2004 opgericht. “We waren in 2005 pas het derde modemerk dat zich aansloot bij Made-By. Onze volgorde was wat uitzonderlijk: we werden eerst lid van Made-By en zijn daarna pas kleding gaan maken.” Een bijzondere keuze voor een opstartend modemerk inderdaad, maar wel moedig. “Wij wilden gelijk goed beginnen en op deze manier wisten we zeker dat dit het geval was. Inmiddels schuilt achter al onze artikelen een verhaal. We laten zien dat we biologische, duurzame grondstoffen gebruiken en ook naar sociale omstandigheden kijken.”
Hoe nodig is het eigenlijk om een duurzaamheidscertificaat te bemachtigen in de modebranche? Mewe: “Er wordt zoveel onzin verkondigd als het om duurzaam geproduceerde kleding gaat. Er worden meer ‘biologische’ t-shirts verkocht dan dat er katoen wordt geproduceerd. Ik bedoel maar. Daarom is het fijn dat een organisatie als Made-By alles controleert en ik zeker weet dat alle vereisten om het predikaat ‘biologisch’ te mogen voeren, ketenbreed zijn toegepast.” Het vergt nogal wat tijd, energie én geld om een duurzaam merk te zijn. Greenwashings-praktijken waarbij andere merken zich duurzamer voordoen dan ze zijn, moeten nogal frustrerend zijn. “Ach”, verzucht Mewe, “als merken ten onrechte claimen ook biologisch te zijn, kun je daar niets tegen doen. Ik vind het voor mezelf en onze klanten belangrijk om met zekerheid te kunnen zeggen dat iets biologisch is.”

bio-katoenKinderarbeid in de ban
Inmiddels heeft Alchemist het lidmaatschap bij Made-By verruild voor Fair Wear. “Ik miste het sociale aspect bij Made-By. Het is onvoorstelbaar hoeveel sprake er wereldwijd nog is van slechte arbeidsomstandigheden, waaronder kinderarbeid en uitbuiting.” Fair Wear, ook bekend van de Clean clothing campaign, heeft het uitbannen van kinderarbeid en uitbuiting juist voorop staan. “De organisatie heeft een jaar lang heel streng over mijn schouder meegekeken voor we überhaupt een aanvraag voor certificering mochten doen. Vervolgens kijken ze nog een jaar mee – we hebben nog een half jaar te gaan – en wordt alles ge-audit. Daarna mogen we daadwerkelijk het duurzaamheidslabel van Fair Wear voeren”, aldus Mewe. In de praktijk zal dat waarschijnlijk neerkomen op een extra handtag aan de kleding van Alchemist. De grote schaal waarop kinderarbeid nog altijd wordt toegepast, gaat de kledingontwerpster duidelijk aan het hart. “Een t-shirt laten produceren onder goede arbeidsomstandigheden en dan verkopen voor 5 euro, het kan gewoon niet! Als kleding zo goedkoop is, dan weet je: daar komt kinderarbeid aan te pas.” Mewe die een tijd inkoopster bij De Bijenkorf was, heeft in haar carrière behoorlijk wat onacceptabele praktijken gezien wanneer ze op werkbezoek in het buitenland was. “Als je een fabriek in bepaalde Aziatische landen bezoekt, wordt je hartelijk ontvangen en rondgeleid. Maar je bent nog niet weg en ze stappen in een busje naar de echte fabriek. Je kunt het gewoonweg zelf niet controleren en daarom is het belangrijk je aan te sluiten bij een organisatie als Fair Wear. Daarnaast produceren wij zelf voor 95% in Europa, waar de arbeidswetgeving goed wordt gecontroleerd. Je krijgt hier waar je voor tekent. Tegelijkertijd verlagen we op deze manier de milieudruk in de transport door onze CO2-uitstoot te reduceren.”

“Voeding stop je in je lijf, daar wordt anders mee omgegaan dan met een t-shirt”

Gebrek aan interesse
Alle mooie initiatieven en goede bedoelingen ten spijt is de eindgebruiker nog altijd te weinig bezig met duurzaamheid. “De consument is zich niet goed bewust van zaken als CO2-uitstoot en kinderarbeid”, zegt Mewe om daar overpeinzend aan toe te voegen: “Misschien zijn ze er ook wel niet in geïnteresseerd. Biologische voeding wint aan populariteit, maar voeding stop je in je lijf. Daar wordt duidelijk zorgvuldiger mee omgegaan. Bij een t-shirt is dat toch anders. De vergankelijkheid van kleding is wellicht van invloed op de onverschillige houding van de consument. En wat kun je ook van een consument vragen in tijden van crisis?” Ondanks dat er sprake is van een zekere nivellering, blijft biologische kleding nog altijd duurder.
De doelgroep van Alchemist bestaat uit bewuste vrouwen van 35 en ouder. Geen niche, maar een volwaardige doelgroep, geeft Mewe aan. Ondanks dat een groot deel van de samenleving geen prioriteit geeft aan duurzame kleding, lijkt de houding van de adepts juist positief te veranderen. “Je ziet dat zij gedurende de jaren steeds meer ontvankelijk voor het verhaal zijn geworden.”

Ieder voor zichfair-wear-foundation
De handen ineen slaan en samen meer bewustwording creëren bij de consument. Dat klinkt als een mooie en logische oplossing, maar de praktijk wijst uit dat de branche niet staat te springen om kennis en inkopen te delen met anderen. Mewe: “Het samenwerken valt vies tegen. Toen ik nog lid was van Made-By had ik gehoopt samen biologische stoffen in te kunnen kopen, maar dat ging niet op. De meeste merken houden er een ‘ieder voor zich’-mentaliteit op na; commerciële successen worden niet graag gedeeld. Hier komt een stukje broodnijd om de hoek kijken.” Het is lastig om als single brand een podium te vinden en een grote groep consumenten bewuster te maken. “Gelukkig treedt Fair Wear naar buiten toe, zij benaderen de media regelmatig. Bangladesh is natuurlijk een mooie aanleiding geweest om naar buiten te treden en de erbarmelijke omstandigheden aldaar aan te kaarten, maar zulke aanleidingen zijn er niet altijd.”
Hoewel de eigenaar er inhoudelijk nog niets over kwijt kan, neemt Alchemist by Caroline Mewe ook haar eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van bewustwording creëren. “We hebben net een nieuw PR-bureau in de arm genomen, waarmee we kijken naar consumentenvoorlichting. Hoe kunnen we duurzaamheid meer voor het voetlicht van de consument krijgen? Daar zijn we momenteel druk over aan het brainstormen.” Een onderwerp dat zeker wordt vervolgd, want als duurzame kleding de populariteit van duurzame voeding moet evenaren, is er nog een lange weg te gaan. “Als je zo goed nadenkt over biefstuk, waarom dan niet over je t-shirt?”, besluit Mewe.

– Tekst: Lianne Kooistra
– Foto’s: Alchemist by Caroline Mewe